12 21 Specialty Coffee & Bar ร้านเล็กแต่จริงจังระดับโรงคั่ว อีกหนึ่งร้านกาแฟที่อร่อยที่สุดในอำเภอพาน

Disclaimer: เนื้อหาในโพสต์นี้เป็นเพียงความคิดเห็นและประสบการณ์ส่วนตัวของบุคคลคนหนึ่งหรือกลุ่มหนึ่ง ณ ช่วงเวลาที่ไปใช้บริการนั้นๆ ดังนั้นประสบการณ์ รสชาติ ความชอบและสิ่งที่พบเจออาจแตกต่างกันไปตามสถานการณ์และมุมมองของแต่ละบุคคล

ประวัติของ 12 21 Specialty Coffee & Bar

ร้านนี้มีคุณพลอยใส แสงแก้ว (คุณพลอย) หญิงสาวผู้หลงใหลในกาแฟและวิทยาศาสตร์ และเป็นแชมป์คั่วกาแฟสายลมเย็น เคยทำงานเป็นคนคั่วและบาริสต้าในร้าน Jason Coffee Roaster แถวลาดพร้าว 92 และเป็นหุ้นส่วนร้าน 12 21 Twelve Twenty One แถวซอยลาดพร้าว 71 ซึ่งก็ทำหน้าที่เป็นคนคั่วและบาริสต้าเช่นกัน

ร้าน 12 21 Twelve Twenty One เปิดสาขาแรกอยู่ที่ซอยลาดพร้าว 71 ในปี 2563 มาก่อน หลังจากนั้นจึงมาเปิดสาขาใหม่ที่อำเภอพาน บนตึกชั้น 2 ในซอย 678 Street ซอยเหรียญไทย โดยมีชื่อร้านว่า 12 21 Specialty Coffee & Bar

ช่วงเวลาเดียวกันก็สร้างโรงคั่วชื่อ Ploysai Coffee Roaster (พลอยใส โรสเตอร์) ที่ตำบลป่าอ้อดอนชัย และเปิดอีกสาขาในอาคารพานิชย์ตรงแยกวัดร่องขุ่น โดยมีชื่อว่า 12 21 Specialty Coffee (ไม่มีคำว่า Bar) หลังจากนั้นปี 2567 จึงได้ย้ายร้านไปอยู่ติดกับโรงคั่วซึ่งไม่ไกลจากที่เดิมและห่างจากวัดร่องขุ่นเพียงแค่ 500 เมตรเท่านั้นเอง

ที่มาที่ไปของชื่อร้าน 12 21 Specialty Coffee & Bar นั้นจากความบังเอิญของตัวเลข 12 และ 21 ที่ผูกพันกับชีวิตเธอ คือเปิดร้านตอนอายุ 21 ปีพอดี มีประสบการณ์ในวงการกาแฟครบ 12 เดือน และบังเอิญตรงกับเลขที่บ้าน

จุดเริ่มต้นการทำร้านกาแฟของคุณพลอยเกิดจากการชื่นชอบในรสชาติของกาแฟอย่างมากอยู่แล้ว ญาติของเธอแนะนำมาทำงานที่ร้าน Jason Cafe & Coffee Roaster และหลังจากนั้นก็ได้พบกับ “หมอเจี๊ยบ” (ทันตแพทย์ชาคริต) ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้ง Jason Cafe & Coffee Roaster นั่นเองซึ่งแบ่งพื้นที่บางส่วนของคลินิกทำฟันมาเปิดเป็นโรงคั่วกาแฟ หมอเจี๊ยบเปรียบเสมือนอาจารย์คนแรกที่สอนเรื่องการคั่ว กระบวนการแปรรูปกาแฟและการทำงานในอาชีพบาริสต้า

ด้วยความที่คุณพลอยชอบวิทยาศาสตร์เป็นทุนเดิม จึงนำหลักการทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้กับการทำกาแฟอย่างจริงจัง เธอพัฒนาฝีมืออย่างรวดเร็วภายใน 1 ปี และหมอเจี๊ยบก็ได้ชวนเธอเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของร้านในฐานะหุ้นส่วน และสามารถคว้ารางวัลแชมป์คั่วกาแฟจากรายการสายลมเย็น ดอยม่อนล้าน ในปี 2019 และหลังจากนั้นก็คว้าแชมป์คอกาแฟขั้นเทพ จากงาน Esan Coffee Fair 2023

หลังจากนั้นทั้งสองจึงร่วมกันก่อตั้งร้าน 12 21 Twelve Twenty One ที่ลาดพร้าว 71 ตามที่กล่าวไปแล้ว ตอนแรกคุณพลอยสนใจแค่การชงกาแฟ แต่ได้หมอเจี๊ยบมาช่วยสอนและถ่ายทอดวิชาการคั่วกาแฟให้จนชำนาญ เมื่อคั่วกาแฟเป็นแล้วจึงได้ขยับมาทำงานบาริสต้าและเป็นผู้คั่วพร้อมกันไป หลังจากนั้นจึงรับผิดชอบทั้งงานชงกาแฟหน้าบาร์และดูแลกระบวนการแปรรูปเมล็ดกาแฟที่ต้องปรับเปลี่ยนไปในแต่ละปีควบคู่กันไป

ความโดดเด่นของร้านคือ ร้าน 12 21 โดดเด่นในความเป็น Specialty Coffee ที่คัดสรรเมล็ดกาแฟคุณภาพสูงจากหลากหลายประเทศทั่วโลกมาหมุนเวียนให้ลูกค้าได้ลอง เช่น เมล็ดจากโคลอมเบีย ปานามา หรือเมล็ดระดับโลกอย่าง Ninety Plus Gesha หรือแม้แต่กาแฟจากดอยช้าง

ตอนแรกที่ร้าน 12 21 Twelve Twenty One มาเปิดสาขาที่พานร้านอยู่ชั้น 2 ของอาคาร 678 Street ซึ่งอยู่เหนือร้านวัตสันพอดี ตรงนั้นเป็นพื้นที่ขนาดใหญ่ แต่เพิ่งมารีโนเวตแบบ full scale ไปเมื่อปลายปี 2567 นี่เอง ตกแต่งสวยงาม โทนขาวสะอาดตา ขอบประตูทางเข้าและหน้าต่างทำด้วยไม้ จัดโต๊ะและที่นั่งเป็นสัดส่วน มีที่นั่งริมกระจกให้มองวิวลงมาด้านล่างได้ชัดเจน รองรับลูกค้าพร้อมกันได้ไม่ต่ำกว่า 15 คนได้สบายๆ เรียกว่าเป็นร้านลับของอำเภอพานอย่างแท้จริง

แต่ข้อเสียคือประการแรกคือมันลับจริงๆคนมาครั้งแรกถ้าไม่คุ้นสถานที่จะรู้สึกว่าหายากมากเพราะมันหลบมุมอยู่ข้างบน ประการที่สองคือร้านอยู่ชั้น 2 ต้องเดินขึ้นบันไดหลายขั้น ลูกค้าหลายคนเลยไม่ค่อยสะดวก เดินขึ้นไปก็เมื่อยบ้าง ลำบากบ้าง ยิ่งเป็นผู้สูงอายุหรือคนที่สุขภาพไม่แข็งแรงด้วยแล้ว แค่จะขึ้นไปนั่งจิบกาแฟสักแก้วก็กลายเป็นอุปสรรคไปเลย

จนในเดือน มี.ค. 2569 ร้านก็ย้ายลงมาอยู่ชั้น 1 ตามคำเรียกร้องของลูกค้า ร้านใหม่นี้หาง่ายและไปสะดวกกว่าเดิม อยู่สุดทางเดินของซอย 678 Street ใกล้ ๆ ที่เดิมนั่นแหละ แต่เนื้อที่กะทัดรัดกว่าเก่า มีที่นั่งแค่ 4-5 ที่ เป็นที่นั่งหน้าร้านแบบไม่มีโต๊ะ 2 ที่ และข้าง ๆ ร้านอีก 2-3 ที่เท่านั้น เรียกว่าเหมาะกับซื้อกลับมากกว่านั่งกินที่ร้าน แต่ถ้าใครอยากนั่งจริง ๆ ก็จะได้บรรยากาศแบบจิบกาแฟข้างถนน ได้ฟีลไปอีกแบบ ส่วนกาแฟร้อนก็เปลี่ยนจากถ้วยเซรามิกมาเป็นแก้วกระดาษแบบถือกลับบ้านได้ แต่รสชาติยังคงเดิม ไม่ว่าจะอยู่ในถ้วยแบบไหนก็อร่อยไม่ต่างกัน นี่แหละ…กาแฟที่มีคุณภาพมันวัดกันตรงนี้

ส่วนสาขาแรกที่ลาดพร้าวได้ยุบไปแล้วเพื่อมาโฟกัสร้านที่อำเภอพานและที่วัดร่องข่นอย่างเต็มที่โดยคุณพลอยมีความตั้งใจอยากช่วยพัฒนากาแฟไทย และส่งเสริมเกษตรกรที่ปลูกกาแฟในพื้นที่ราบสูง

นอกจากจะขายเครื่องดื่มแล้ว คุณพลอยยังมีวิสัยทัศน์ที่เชื่อว่า “นวัตกรรมกาแฟพัฒนาด้วยวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่แค่ความรู้สึก” เธอจึงเปิดคอร์สสอนการดริปกาแฟและการคั่วกาแฟเบื้องต้นที่สาขาวัดร่องขุ่น โดยเน้นสอนให้ผู้เรียนเข้าใจแก่นแท้ทางวิชาการและการทดลอง เพื่อให้สามารถนำหลักการไปต่อยอดและปรับใช้ได้เอง

อย่าจำสับสนกับ 1:2 Coffee

ในรอบหลายปีมานี้ (ตั้งแต่ปี 2018 เป็นต้นมา) มีร้านกาแฟร้านหนึ่งที่ประสบความสำเร็จอย่างงดงามจนกลายเป็นทอล์กออฟเดอะทาวน์ และถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นกรณีศึกษาทางธุรกิจในหลายๆ แห่ง นั่นคือแบรนด์ 1:2 Coffee (One To Two Coffee) บางคนก็เรียก One To Two Coffee (1:2) ที่เริ่มต้นจากการเป็นคาเฟ่แมวในตัวเมืองเชียงรายที่สามารถเติบโตแบบก้าวกระโดดจากรายได้หลักล้านพุ่งทะยานสู่หลักร้อยล้านบาทได้อย่างน่าทึ่ง

1:2 Coffee (One To Two Coffee) สามารถเติบโตโดยการวางโพสิชันแทรกกลางระหว่างตลาด Mass และ Premium โดยเสิร์ฟกาแฟคุณภาพดี มีความสะอาดได้มาตรฐาน ในราคาที่จับต้องได้ (เริ่มต้น 60 บาท) เพื่อตอบโจทย์คอนเซปต์ “Everyday Coffee” ที่พนักงานออฟฟิศสามารถซื้อดื่มได้ทุกวัน ขยายสาขาเจาะทำเลใกล้ออฟฟิศและอาคารสำนักงานโดยเฉพาะ

ความสำเร็จอันโดดเด่นนี้ได้จุดประกายและทำให้วงการร้านกาแฟในเชียงรายตื่นตัวขึ้นเป็นอย่างมาก เพราะมันคือเครื่องพิสูจน์ให้เห็นชัดเจนว่า ท่ามกลางตลาดที่มีการแข่งขันสูงจนเปรียบเสมือน “น่านน้ำสีแดง” (Red Ocean) ก็ยังมีช่องว่างและโอกาสให้ธุรกิจสามารถเติบโตสวนกระแสได้ หากผู้ประกอบการมองเห็นและตอบโจทย์ความต้องการที่แท้จริงของผู้บริโภค

อย่างไรก็ตาม ปรากฏการณ์ความสำเร็จนี้ก็มาพร้อมกับความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนในหมู่ผู้บริโภคทั่วไป เมื่อใดก็ตามที่เราเห็นร้านกาแฟที่มีตัวเลข “12” หรือ “21” เป็นส่วนประกอบของชื่อ พร้อมกับการตกแต่งด้วยโทนสีขาวสะอาดตา หลายคนมักจะเผลอคิดไปโดยอัตโนมัติว่าเป็นร้านสาขาหรือมีความเกี่ยวข้องกับ 1:2 Coffee ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว มีร้านกาแฟหลายแห่งในจังหวัดเชียงรายที่ใช้ตัวเลขเหล่านี้ในชื่อร้านเช่นกัน แต่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับแบรนด์ดังกล่าวเลย

อิทธิพลทางความคิดนี้ทำให้ผู้บริโภคที่ไม่ได้มีข้อมูลเชิงลึกเกิดความสับสนไปชั่วขณะ ดังนั้น จึงต้องระมัดระวังและทำความเข้าใจให้ดี ตัวอย่างนี้เห็นได้ชัดเจนเนื่องจากมีหลายคน รวมถึงตัวผมเองด้วยซึ่งชอบดื่มกาแฟแต่ไม่ได้มีความเชี่ยวชาญทางด้านกระบวนการผลิตการจัดการ และไม่รู้เรื่องราวในวงการกาแฟมากนักเห็นชื่อครั้งแรกก็เข้า 12 21 Specialty Coffee ก็คือร้านเดียวกัน หรือไม่ก็เป็นสาขาของ 1:2 Coffee

สรุปสั้นๆดังนี้ร้าน 1:2 Coffee ถือกำเนิดขึ้นในตัวเมืองเชียงรายใน พ.ศ. 2561 และสามารถขยายไปกว่า 30 สาขา ส่วน ร้าน 12 21 Twelve Twenty One นั้นเป็นของ คุณพลอยใส และหมอเจี๊ยบ ก่อตั้งสาขาแรกที่ซอยลาดพร้าว 71 ใน พ.ศ. 2563 และได้ย้ายมาเปิดที่อำเภอพาน และมีอีกร้านใกล้ๆวัดร่องข่น หลังจากนั้นไม่นาน

กาแฟของ 12 21 Twelve Twenty One สาขาพาน

หลังจากที่ได้ไปลองกาแฟหลายๆร้านในอำเภอพานมาแล้วร้านนี้แหละเป็นร้านที่อร่อยแบบ Top 5 ของอำเภอเลย (นอกเหนือจากร้าน december, Nineteen, Wee Coffee และ Harmony)

ร้านซ่อนตัวสุดทางเดินของซอย 678 street แบบไม่โฉ่งฉ่าง จะเรียกว่าเป็น outlet น่าจะเหมาะกว่าเพราะหน้าร้าน มีที่นั่งแค่ 2 ที่ ไม่มีโต๊ะ ส่วนด้านข้างเป็นโต๊ะเล็กๆมีที่นั่งอีก 2 แต่สิ่งที่อยู่ในแก้วกลับ จริงจังเกินขนาดร้าน

จุดแข็งของร้านนี้ตัวเลือกเมล็ด ที่มีให้เลือกหลากหลาย รวมถึงเมล็ดดัง ๆ ที่นักดื่มตามหา ลูกค้าต่างชาติที่ลอง House Blend ทั้งแบบคาปูชิโนร้อนและเย็น ถึงกับบอกว่าชอบที่ได้ชิม ความต่างของรสเพียงเพราะอุณหภูมิเปลี่ยน — สัญญาณชัดว่าเมล็ดถูกคั่วและสกัดมาอย่างมีชั้นเชิง ไม่ใช่แค่เข้มไว้ก่อนแล้วทุกอย่างจบอยู่แค่นั้น

ส่วนรายการกาแฟที่ขายที่นี่ก็มีดังนี้ พร้อมราคา (เดือน ก.ย. 2568)

COFFEE (เมนูกาแฟมาตรฐาน)

Espresso (เอสเพรสโซ่) 60.-
Latte (ลาเต้) 60.-
Cappuccino (คาปูชิโน่) 60.-
Americano (อเมริกาโน่) 50.- (EXTRA คั่วอ่อน +10.-)
Mocha (มอคค่า) 65.-
Caramel Macchiato (คาราเมลมัคคิอาโต้) 75.-
Vanilla Macchiato (วนิลามัคคิอาโต้) 75.-
Honey Macchiato (ฮันนี่มัคคิอาโต้) 75.-
Dirty (เดอร์ตี้) 75.-

COFFEE JUICE (เมนูกาแฟผสมน้ำผลไม้/มะพร้าว)

Americano Orange (อเมริกาโน่ส้ม) 60.- (Matcha Premium +40 บาท)
กาแฟดำผสมน้ำส้ม ได้ความเข้มของกาแฟตัดกับความเปรี้ยวหวานสดชื่น ดื่มแล้วตื่นตัว
Americano Peach (อเมริกาโน่พีช)
กาแฟดำผสมความหวานอมเปรี้ยวของพีช หอมกลิ่นผลไม้เตะจมูก
Yuzu Presso (ยูซุเพรสโซ่) 70.-
ช็อตกาแฟราดบนน้ำส้มยูซุ ให้รสเปรี้ยวอมหวานและมีกลิ่นหอมซิตรัสสไตล์ญี่ปุ่นที่เป็นเอกลักษณ์
Red Orange Presso (เรดออเรนจ์เพรสโซ่)
ช็อตกาแฟผสมน้ำส้มสีเลือดหรือส้มเกลี้ยง ได้รสเปรี้ยวหวานที่แตกต่างจากส้มทั่วไป
Coconut Coffee (โคโคนัท คอฟฟี่)
กาแฟดำผสมน้ำมะพร้าว ได้ความหวานหอมสดชื่นแบบธรรมชาติที่เข้ากับรสขมของกาแฟได้อย่างลงตัว
Coconut Latte Foam (โคโคนัท ลาเต้โฟม)
กาแฟนมรสมะพร้าว ท็อปปิ้งด้วยฟองนมนุ่มๆ ได้ความหอมมันนัวแบบขั้นสุด

MATCHA (มัทฉะ)

Pure Matcha (เพียวมัทฉะ): 60.- (Matcha Premium +40 บาท)
Matcha Latte (มัทฉะลาเต้): 65.-
Matcha Yuzu (มัทฉะยูซุ): 70.-
Matcha Peach (มัทฉะพีช): 70.-
Matcha Honey Lemon (มัทฉะฮันนี่เลมอน): 70.-
Matcha Strawberry (มัทฉะสตรอเบอร์รี่): 80.-
Coconut Matcha Foam (โคโคนัทมัทฉะโฟม): 80.-
Matcha Orange (มัทฉะส้ม): 70.-
Coconut Matcha (โคโคนัทมัทฉะ): 70.-

FRAPPE (เมนูปั่น)

Coffee (กาแฟปั่น)
Americano (อเมริกาโน่ปั่น)
กาแฟปั่น: 70.-
โกโก้ปั่น: 70.-
โอริโอ้ปั่น: 70.-
Red Orange Sparkling: 65.-
Blueberry Sparkling: 50.-
Strawberry Sparkling: 50.-
Thai Tea (ชาไทย): 60.-
Cocoa (โกโก้): 60.-
ชาพีช: 50.-

กาแฟของที่นี่มีความสมดุล แม่นยำ และพิถีพิถันในทุกแก้ว ข้อดีที่โดดเด่นที่สุดของร้านเล็กๆแบบนี้คือคือการมีเมล็ดกาแฟและประเภทกาแฟให้เลือกเยอะ ทั้งเมล็ดท้องถิ่นและเมล็ดนำเข้าจากหลากหลายประเทศทั่วโลก เครื่องดื่มทุกแก้วได้รับการดูแลและชงโดยบาริสต้าที่เชี่ยวชาญและใส่ใจในรายละเอียด

เมนูไฮไลต์ที่ร้านแนะนำคือ เมนู Dirty เข้าใจว่าใช้เมล็ดกาแฟเบลนด์พิเศษ “Twelve Blend” (เอธิโอเปียผสมบราซิล) ให้รสชาติหอมหวานสไตล์นัตตี้คาราเมลและเบอร์รี

ทำไมถึงพิเศษกว่ากาแฟอื่นๆ สิ่งที่ทำให้ร้านนี้แตกต่างและพิเศษกว่าร้านทั่วไปคือ การมีโรงคั่วเมล็ดกาแฟเป็นของตัวเอง (Home roaster) คุณพลอยใสเจ้าของร้านมีแพสชัน (ความหลงไหล) ในการคัดสรรเมล็ดกาแฟคุณภาพสูงจากยอดดอยในจังหวัดเชียงรายมาเสิร์ฟด้วยตัวเอง

เหตุนี้จึงทำให้ร้านสามารถนำเสนอรสชาติและกลิ่นที่แปลกใหม่ ซับซ้อน และเป็นเอกลักษณ์ มอบประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยมสำหรับคนรักกาแฟคราฟต์ตัวจริง และที่สำคัญราคาสูงกว่าร้านทั่วๆที่ไม่ใช่แบบ Specialty Coffee ไปประมาณ 5 – 10 บาท เท่านั้นเอง คือราคาอยู่ระหว่าง 60 – 75 บาท เทียบแล้วจะถูกกว่าร้าน Harmony ประมาณ 5 บาท แต่จะพอๆกับร้าน december

หากใครเป็นคอกาแฟแล้วมีโอกาสได้ไปแถว 678 street ซึ่งก็คือตึกที่มีร้าน The Pizza Company, KFC และห้างวัตสัน แถวตลาดสดพาน (ตลาดสดหลวงปรีชา) อย่าพลาดกาแฟร้านนี้เด็ดขาด